16 Δεκ, 2017


Την περασμένη φορά, προσπάθησα να δείξω πώς και γιατί οι οπαδοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης (κι όπως συχνά αρέσκονται να υποστηρίζουν, “της Ευρωπαϊκής ενοποίησης”) αντέδρασαν στην απόφαση του κυρίαρχου Βρετανικού λαού στο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016. Μια απ'τις βασικές μου θέσεις ήταν ότι η έκφραση της ελεύθερης, δημοκρατικής βούλησης του κυρίαρχου λαού μέσω ενός δημοψηφίσματος απετέλεσε (και θεμελιωδώς αποτελεί) απειλή για τα συμφέροντα του Διευθυντηρίου των Βρυξελλών και των μεγάλων “παικτών” στο Ευρωπαϊκό “παιχνίδι”, κι αντίκειται στις αρχές πάνω στις οποίες θεμελιώνεται η δημιουργία μιας φεντεραλιστικής Ευρώπης.

Τι είναι όμως φεντεραλισμός; Ο όρος έχει ως ρίζα του τη λέξη federation (ομοσπονδία), και σύμφωνα με τη Wikipedia πρόκειται για μια σύνθετη μορφή διακυβέρνησης που συνδυάζει μια γενική κυβέρνηση (την κεντρική ή “ομοσπονδιακή” κυβέρνηση) με τις τοπικές κυβερνήσεις σ'ένα και μόνο πολιτικό σύστημα. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αποτελεί παράδειγμα φεντεραλισμού σ'επίπεδο κρατών, χρησιμοποιείται κάποιες φορές κι ο όρος ομοσπονδιακή ένωση κρατών. Τίποτα το ύποπτο, θα πείτε. Ωστόσο, θα πρέπει ν'αναλογιστούμε τι σημαίνει αυτό για μια πραγματικά δημοκρατική διακυβέρνηση. Κι ίσως το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα είναι ότι πρόκειται για μια περαιτέρω μεταβίβαση της λαϊκής εξουσίας “κατά μία θέση”. Αν, δηλαδή, αυτή η εξουσία μεταβιβάζεται σε μια ομάδα ανθρώπων στα πλαίσια της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας (ακόμα και στα πλαίσια μιας ομοσπονδίας όπως είναι οι ΗΠΑ), σε μια ομοσπονδιακή ένωση κρατών μεταβιβάζεται έτι περαιτέρω σε μια “υπερ-κυβέρνηση”, η οποία μάλιστα δεν είναι αιρετή, κι η οποία επιβάλλει πολιτικές σε κυρίαρχα κράτη!!! Γιατί, όμως, υπήρξε η επιθυμία να υπάρξει ένα τέτοιο πολιτικό σύστημα στην Ευρώπη; Γιατί πρόκειται για μια “σκοτεινή” επιδίωξη; Και το κυριότερο, γιατί αυτό προσέκρουσε στην ιδιαίτερη νοοτροπία του Βρετανικού λαού; Νομίζω ότι κάπου εδώ ήρθε η ώρα για το άρθρο που σας υποσχέθηκα.

Αυτό το άρθρο, λοιπόν, συντάκτης του οποίου είναι η γεννημένη στις ΗΠΑ δημοσιογράφος Janet Daley, έχει τίτλο «Οι γενναίοι Βρετανοί απεχθάνονται την ομοιομορφία» κι υπότιτλο «Η γεμάτη αυτοθυσία στάση των Βρετανών εν καιρώ πολέμου συνδέεται με τη στάση τους απέναντι στην εξουσία της Ε.Ε.», και δημοσιεύθηκε στη Βρετανική ηλεκτρονική The Telegraph στις 7 Ιουνίου του 2016. Αντί περισσοτέρων λεπτομερειών, σας παρουσιάζω ευθύς αμέσως, σε μετάφραση, το μεγαλύτερο και πιο ενδιαφέρον για τη γενικότερη πορεία της Ευρώπης μέρος του. Πριν σας αφήσω να το απολαύσετε, και προς αποφυγή οιασδήποτε παρεξήγησης, δηλώνω ότι δεν έχω ΚΑΝΕΝΑ οικονομικό ή άλλο ίδιον όφελος απ'αυτή την παράθεση, και μοναδικός μου σκοπός είναι η περαιτέρω ενίσχυση της επιχειρηματολογίας μου όπως αυτή αναπτύχθηκε στο προηγούμενο άρθρο μου.

«[....] Αυτή την τελευταία βδομάδα, με τους εορτασμούς της επετείου της Ημέρας D [σ.σ.: 6 Ιουνίου 1944, η ημέρα της απόβασης των συμμαχικών δυνάμεων στη Νορμανδία], αξίζει να σημειωθεί ότι η δική σας (κι η δική μου) αντίληψη για τη σημασία αυτής της λέξης [σ.σ.: της δημοκρατίας] ίσως είναι αρκετά διαφορετική από εκείνην των ιδρυτικών κρατών-μελών της Ε.Ε. Η ιδέα μιας ενωμένης Ευρώπης γεννήθηκε στον απόηχο αφόρητης πολιτικής ενοχής: χώρες που είχαν διαπράξει αδιανόητα εγκλήματα εις το όνομα της εθνικής ταυτότητας κινήθηκαν προς ένα σύστημα οικονομικής αλληλεξάρτησης που είχε ειδικά σχεδιαστεί ώστε να καταστήσει αδύνατο τον πόλεμο μεταξύ τους.

Ωστόσο, αυτή προοριζόταν να γίνει κάτι περισσότερο από μια αμοιβαίως επωφελή εμπορική συμφωνία. Προκειμένου να εξασφαλίσει διαρκή ειρήνη, θα έπρεπε να είναι μια πολιτική ένωση που θα υπερέβαινε―κι εν τέλει θα καταργούσε―την εξουσία των εθνικών κυβερνήσεων, των οποίων η απευθείας εκλογή μέσω της καθολικής ψήφου τις άφηνε επικίνδυνα προσβάσιμες σε ασταθή, εκρηκτικά λαϊκίστικα κινήματα. Ποτέ ξανά δε θα έπρεπε οι λαοί της Ευρώπης να αφεθούν ν'αφηνιάσουν και να εγκαταστήσουν ανεξέλεγκτους ηγέτες.

Αυτή η νέα υπερεθνική ομοσπονδία θα διοικείτο επί τη βάσει της κοινής αποδοχής από μια τάξη πεφωτισμένων γραφειοκρατών, που μοιράζονταν τα ιδεώδη μιας ένωσης βασισμένης στην ανακατανομή πλούτου και στην «κοινωνική αλληλεγγύη» (γενναιόδωρη παροχή κοινωνικής πρόνοιας). Απ'αυτή την οπτική γωνία―δηλαδή, απ'τη σκοπιά εκείνων που ένιωθαν πρώτης ή δευτέρας τάξεως ενοχή (η Γερμανία κι η Γαλλία αντίστοιχα) για τις ενέργειες των χωρών τους στον πόλεμο―το γεγονός ότι αυτή η τάξη διαχειριστών δεν θα εκλέγετο στην εξουσία ήταν ένα προτέρημα. Αυτό σήμαινε ότι θα έμεναν ακηλίδωτοι απ'την ανάγκη να παίξουν το παιχνίδι της κοινής γνώμης. Το οποίο μας ξαναφέρνει πίσω στην Ημέρα D: ήταν εντυπωσιακή η έκταση με την οποία οι χώρες που ήταν αμιγώς υπερήφανες για τα πολεμικά τους κατορθώματα―η Βρετανία κι οι Ηνωμένες Πολιτείες―εστίασαν στην ιδέα ότι είχαν πολεμήσει για τη “δημοκρατία”. Έχασα το μέτρημα για το πόσες φορές ο Μπαράκ Ομπάμα χρησιμοποίησε τις λέξεις “ελευθερία” [σ.σ.: “freedom”], “ελευθερία απ'την καταπίεση” [σ.σ.: “liberty”] και “δημοκρατία” στην ομιλία του στη Νορμανδία. (Κάποια στιγμή, αναφέρθηκε σ'αυτή την τοποθεσία ως “το προγεφύρωμα της δημοκρατίας”.)

Αυτός δεν υπήρξε απλά ένας πόλεμος ενάντια στο Γερμανικό και τον Ιταλικό φασισμό αλλά μια ύστατη αντίσταση ενάντια στην τυραννία γενικότερα: ένας αγώνας για το δικαίωμα των λαών να επιλέγουν πώς και από ποιον θα κυβερνούντο. Όμως εντός της Ε.Ε., δίνεται πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην ιδέα ότι αυτή ήταν η ήττα αυτού του είδους του φρενήρους εθνικισμού που κατέληξε σε στρατιωτικές κατακτήσεις και γενοκτονία: είναι ο φόβος της λαϊκής παραφροσύνης που στοιχειώνει την ηπειρωτική Ευρώπη, όχι ο σεβασμός στη δημοκρατική βούληση.

Δεν πιστεύω ότι είναι μόνο οι ιστορικές εμπειρίες του Βρετανικού λαού που τους οδηγούν στο να τείνουν να σκέφτονται όπως σκέφτονται: η εξαιρετικά θαρραλέα και γεμάτη αυτοθυσία στάση τους κατά τη διάρκεια του πολέμου φαίνεται σε μένα (που δεν έχω γεννηθεί στη Βρετανία) άμεσα συνδεδεμένη μ'αυτό που οι Ευρωπαίοι εταίροι τους αντιλαμβάνονται ως εμμονική στρέβλωση στη στάση τους απέναντι στην εξουσία της Ε.Ε. Υπάρχει κάτι το υπέροχο στο χαρακτήρα των Βρετανών που απεχθάνεται την επιβληθείσα ομοιομορφία κι ενστικτωδώς δυσπιστεί απέναντι στην αυτάρεσκη εξουσία.

Αυτή η αντιπάθεια για την καταπιεστική συμμόρφωση συχνά παίρνει, στην πολιτική, τη μορφή μιας συμπάθειας για το εκκεντρικό, το γνήσια ατομικό: για τον “παρείσακτο” που ενσυνείδητα τοποθετείται απέναντι στην κυρίαρχη κοινώς αποδεκτή άποψη. Έτσι, ο Νάιτζελ Φάρατζ ενσαρκώνει, τόσο με τις απόψεις του για την Ευρώπη όσο και με τη δημόσια εικόνα του, την πεμπτουσία της Βρετανικής αντίστασης απέναντι στην ομοιομορφία και τη συμβατικότητα.

Δεν υπάρχει τίποτα το καινούριο σ'αυτό. Οι αγαπημένοι πολιτικοί ηγέτες της χώρας είναι γενικά βγαλμένοι απ'αυτό το καλούπι. Ο Γουίνστον Τσώρτσιλ, παρά τους αριστοκράτες προγόνους του, εθεωρείτο παρείσακτος σε σχέση με το πολιτικό κατεστημένο της εποχής. Η Μάργκαρετ Θάτσερ, παρά τις πατροπαράδοτες κοινωνικές της αντιλήψεις, ήταν τυπικό παράδειγμα παρείσακτου. Όταν πριν από περίπου μια δεκαετία το BBC διεξήγαγε μια δημοσκόπηση με το ερώτημα ποιους πολιτικούς θαύμαζε περισσότερο ο κόσμος (ανεξάρτητα απ'το αν συμφωνούσε μαζί τους ή όχι) οι νικητές ήταν οι Mo Mowlam και Ann Widdecombe [σ.σ: για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δύο αυτές πολιτικούς, μπορείτε να επισκεφτείτε τη Wikipedia].

Υπάρχει, λοιπόν, κάτι το θεμελιώδες στη δυσκολία που έχει η Βρετανία να γίνει ολόψυχα μέλος της Ε.Ε.: είναι κάτι πολύ σημαντικότερο απ'οποιαδήποτε έμπρακτη απειλή για τον τρόπο που έχουμε να διευθετούμε ως κυρίαρχο κράτος τις υποθέσεις μας, ή απ'την αντίδρασή μας στα ανοιχτά σύνορα. Είναι κάτι που δε μπορεί να διευθετηθεί ή να τεθεί υπό διαπραγμάτευση σε μια συζήτηση επί τη βάσει της “κοινής αποδοχής” από κείνες που λατρεύουν στις αντι-δημοκρατικές αίθουσες συνεδριάσεων των Βρυξελλών. Δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια αίσθηση για το τι είναι το πιο αξιόλογο στην ανθρώπινη κατάσταση, η οποία δείχνει εμπιστοσύνη στην επίγνωση των ανθρώπων που βρίσκονται στο επίκεντρο της συμμετοχής στα κοινά κι επιλέγει τον αντικομφορμιστή, το ιδιοσυγκρατικό άτομο, έναντι της απρόσωπης εξουσίας.

Η ειρωνεία είναι ότι ήταν ο Νίτσε, ο αγαπημένος φιλόσοφος του Χίτλερ, που είπε: «Ο πιο σίγουρος τρόπος για να διαφθείρεις έναν νέο είναι να τον εκπαιδεύσεις να έχει σε μεγαλύτερη υπόληψη εκείνους που σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο παρά εκείνους που σκέφτονται διαφορετικά.» Υπ'αυτή την έννοια, οι Βρετανοί θα πρέπει να θεωρούνται εκ φύσεως αδιάφθοροι: οπωσδήποτε η βαθιά καχυποψία τους απέναντι στους “ανθρώπους που σκέφτονται με (υπερβολικά) τον ίδιο τρόπο” κι η διάθεσή τους ν' αντισταθούν, με ηρωικό πείσμα, στη δυσοίωνη, σκοτεινή εξουσία που πηγάζει απ'αυτό τον τρόπο σκέψης έχει αποτελέσει ηθικό δίδαγμα για την υφήλιο σε περισσότερες από μία περιστάσεις. Οι τελετές στη Νορμανδία αυτή τη βδομάδα ήταν μια βαθιά συγκινητική υπενθύμιση αυτού του πράγματος.»

Υ.Γ.1: Αφού ο Σόιμπλε και η....Σερ (!!!) αντέδρασαν στην επιλογή του Μπόρις Τζόνσον ως ΥΠΕΞ απ'τη νέα Βρετανή πρωθυπουργό, κάτι καλό γίνεται στην υπέροχη αυτή χώρα!....

Υ.Γ.2: Ελπίζω η πρόσφατη ερασιτεχνική κι ελλιπέστατη αναλυσούλα που απ'το βήμα της Βουλής επιχείρησε να κάνει εναντίον της έννοιας του δημοψηφίσματος ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την πρόσφατη συζήτηση στα πλαίσια της ψήφισης του νέου εκλογικού νόμου να σας φαίνεται το ίδιο αποκρουστική κι ανησυχητική όσο και σ'εμένα. Εξίσου, όμως, ελπίζω, μετά κι απ'τις δικές μου αναλύσεις και παραθέσεις, να μη σας φαίνεται πλέον και τόσο απρόσμενη...

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΣΑΝ ΣΚΕΨΗ

  • 1
  • 2
  • 3
  • 1
  • 2
  • 3
  • 1
  • 2
  • 3